Rocznica urodzin Eugeniusza Rolanda – drugiego dowódcy eskadry lwowskiej


2 listopada 1890 roku we Lwowie urodził się Eugeniusz Roland – podpułkownik pilot inżynier Wojska Polskiego. Przed wybuchem pierwszej wojny światowej studiował na Politechnice Lwowskiej, gdzie działał w Związku Awiatycznym. Ukończył placówkę, ale wtedy jeszcze bez dyplomu inżyniera. W latach pierwszej wojny światowej w armii austro-węgierskiej – w 30. Pułku Artylerii Polowej, a później w 61. Myśliwskiej Kompanii Lotniczej. Jesienią 1918 roku znalazł się we Lwowie. Wziął udział w polsko-ukraińskich walkach o miasto. 6 listopada przedarł się na lotnisko Lewandówka, a następnego dnia zaczął wykonywać loty bojowe. Od stycznia 1919 roku dowodził 6. Eskadrą Lotniczą. W czerwcu 1920 roku przeniesiony do III Ruchomego Parku Lotniczego. W czasie zagrożenia Lwowa przez I Armię Konną Budionnego wykonywał loty bojowe. Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej zdobył dyplom inżyniera i przeszedł do rezerwy. Wykładał na Politechnice Lwowskiej. Później odbył roczny staż we francuskiej fabryce lotniczej Blériota. Następnie otrzymał stanowisko dyrektora technicznego w Wielkopolskiej Wytwórni Samolotów „Samolot” w Poznaniu. Po roku przeszedł do Instytutu Badań Technicznych Lotnictwa. Później został dyrektorem szkoły mechaników we Lwowie. Od 1929 roku przez 10 lat pracował w Polskich Liniach Lotniczych „Lot”. Awansował od kierownika ruchu, przez przedstawiciela firmy na Niemcy i dyrektora technicznego aż do dyrektora naczelnego. W ramach mobilizacji sierpniowej 1939 roku przydzielony do Sztabu Naczelnego Dowódcy Lotnictwa i Obrony Przeciwlotniczej. Ewakuowany do Rumunii, później do Francji. Od października 1939 do maja 1940 roku w Referacie Technicznym Polskich Sił Powietrznych. Wobec nadchodzącej klęski Francji ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Był m.in. dowódcą Maintenance Wing w 18. Operational Training Unit w Bramcote, następnie szefem Wydziału Technicznego Dowództwa Polskich Sił Powietrznych i wreszcie komendantem Lotniczej Szkoły Technicznej dla Małoletnich w Helton. Po drugiej wojnie światowej zdecydował się na powrót do Polski. W latach 1946-1947 ponownie w PLL „Lot”. Później oskarżony pod zarzutem zdrady i szpiegostwa. Na mocy spreparowanego procesu skazany na dożywocie. Zwolniony z więzienia w 1957 roku, w następnym – zrehabilitowany. W 1959 roku wyemigrował do Wiednia, gdzie zmarł 17 stycznia 1971 roku.