Święto polskiego lotnictwa – dlaczego 28 sierpnia?


Co roku uroczyście obchodzimy dzień 28 sierpnia jako święto lotnictwa. Wydaje się jednak, że znaczna część społeczeństwa nie zdaje sobie sprawy z uwarunkowań stojących za świętowaniem akurat tego dnia. Przyjmuje się twierdzić, że polskie lotnictwo wojskowe narodziło się 5 listopada 1918 roku. Wtedy to z lwowskiego lotniska Lewandówka wykonano pierwsze trzy loty bojowe w dziejach polskiej awiacji. Fakt bojowego użycia samolotu miał tak doniosłe znaczenie, że w latach 20. XX wieku wspominano właśnie to wydarzenie, nie przywiązując większej wagi do epizodu zajęcia kilka dni wcześniej krakowskiego lotniska Rakowice. Do społeczności lotników bardziej niż fakt zajęcia Rakowic przemawiał dzień Wszystkich Świętych, gdy mogli oni wspominać kolegów, którzy ponieśli śmierć tak w czasie wojen o granice, jak i już w wyniku licznych wypadków lotniczych czasu pokoju. Znaczącą rewolucję przyniósł tryumf Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych w 1932 roku. Wielodniowy wyścig zakończył się właśnie 28 sierpnia i to tego dnia berlińska publiczność musiała bezsilnie wysłuchać Mazurka Dąbrowskiego. Skala sukcesu, w połączeniu z gigantyczną tragedią dwa tygodnie później, gdy obaj lotnicy zginęli pod Cierlickiem, były wystarczającymi motywatorami, by świat polskiego lotnictwa świętował właśnie ten dzień. Tak wyglądało to do 1938 roku. Sytuacja zmieniła się w okresie Polski Ludowej. W pierwszych latach po 1945 roku skupiano się na świętowaniu 1 września. Później, przez długie dziesięciolecia uroczyście obchodzono dzień 23 sierpnia, na pamiątkę chrztu bojowego 1. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa” w 1944 roku. Od 1993 roku oficjalnym świętem lotnictwa w Polsce jest znów 28 sierpnia.